100 lat Irlandzkiego Radia – relacja z konferencji Broadcast to Podcast 2026 w Cork

100 lat Irlandzkiego Radia – relacja z konferencji Broadcast to Podcast 2026 w Cork

W dniach 29–30 stycznia 2026 r. w prestiżowej Aula Maxima University College Cork odbyła się wyjątkowa konferencja zatytułowana „Od audycji radiowej do podcastu – 100 lat irlandzkiego radia”, która zgromadziła dziennikarzy, producentów, historyków mediów i entuzjastów radia z całej Irlandii.

Wydarzenie zostało zorganizowane przez RTÉ, Coimisiún na Meán i University College Cork (UCC) z okazji stulecia irlandzkiego radia i z myślą o przyszłości, “od fal radiowych po podcasty”.

Konferencję oficjalnie otworzył premier Micheál Martin, który był niegdyś studentem University College Cork. To właśnie tam rozpoczęła się jego droga, zanim stanął przed narodem jako premier.

Następnie głos zabrali:

• Dr Finola Doyle O’Neill z UCC – współorganizatorka wydarzenia i ekspertka ds. mediów,
• profesor John O’Halloran, rektor UCC, który mówił o roli uniwersytetów w pielęgnowaniu kultury i tożsamości poprzez media,
• oraz Aoife MacEvilly z Coimisiún na Meán, reprezentująca instytucję odpowiedzialną za regulację i rozwój mediów w Irlandii

W ciągu tych dwóch dni odbyło się osiem sesji panelowych wypełnionych wykładami i dyskusjami, prezentacjami archiwalnymi oraz specjalnymi przemówieniami.

Pierwszy Dzień Konferencji:

• Panel otwierający pierwszy dzień konferencji – „The Legacy of Talk Radio & Its Interaction with News/Current Affairs” – to była fascynująca podróż przez historię irlandzkiego talk-radio. Udział wzięli m.in. Joe Duffy, PJ Coogan, Brian Redmond i Sarah McInerney, którzy podzielili się doświadczeniami z prowadzenia audycji, które nie tylko informują, ale budują społeczność słuchaczy.

Rozmowa dotyczyła też przyszłości – gdzie kończy się radio, a zaczyna podcast? Czy słuchacze szukają opinii, czy autentyczności? Panel zakończył się zgodnym stwierdzeniem, że formaty się zmieniają, ale potrzeba rozmowy – nigdy.

• Wzruszającym i refleksyjnym momentem konferencji była prezentacja „A View from the Archives” – pokaz nagrań i materiałów z archiwum RTÉ, który przypomniał, jak przez dekady radio dokumentowało życie codzienne, wielkie wydarzenia i przemiany społeczne. Bríd Dooley z RTÉ wprowadziła gości w świat analogowych taśm, starych mikrofonów i głosów, które już odeszły – ale wciąż brzmią.
• Ważnym punktem programu był panel „Music and Radio in Ireland”, który dotyczył relacji między branżą muzyczną a radiem. Twórcy i dziennikarze (w tym John Creedon z RTÉ, Peter Browne, Nessa McGann z Radio Days Europe oraz profesor Padraig O’Machain z UCC) opowiadali o znaczeniu muzyki w radiu na przestrzeni dekad. Dyskutowano też o wyzwaniach – np. jak konkurować z algorytmami Spotify i YouTube’a, zachowując jednocześnie niezależność i autorski charakter audycji.
• Panel zatytułowany „The Irish Radio Industry”, moderowany przez Harry’ego Browne’a (TUD), poświęcony był analizie obecnego krajobrazu radiowego w Irlandii oraz wyzwaniom stojącym przed nadawcami w dobie mediów cyfrowych.

W dyskusji wzięli udział przedstawiciele najważniejszych instytucji medialnych – John Purcell (Chairman, Independent Irish Broadcasters), Paul Loughrey (RTÉ – Audience and Insights), Brian Greene (Radio Today), Fiona Stack (CEO Radio Kerry).

Podsumowując pierwszy dzień konferencji, można stwierdzić, że radio nadal odgrywa ważną rolę w życiu obywateli Irlandii. Jako medium cieszące się zaufaniem społecznym, zwłaszcza na szczeblu lokalnym i regionalnym, pozostaje ważnym źródłem informacji, integracji i dialogu społecznego.

 

Drugi Dzień Konferencji: 

• Panel „Sound & Vision @20 – Celebrating the Power of Audio Storytelling” otworzył piątkowy dzień refleksją nad tym, jak przez ostatnie dwie dekady rozwijały się projekty wspierane przez fundusz Sound & Vision.
• Panel o roli kobiet w radiu “Women in Radio: Present and Future for Women in Radio” poruszono tematy związane z równością w redakcjach, wspieraniem nowych głosów oraz budowaniem kobiecego przywództwa w mediach (m.in. Sally Galiana z Near FM, Dr. Rosemary Day z MIC, Patricia Messenger z C103, Deirdre O’Shaughnessy z The Irish Examiner & Podcaster).

Podczas tej dyskusji podkreślono, jak trudno było kobietom zaistnieć w irlandzkim radiu, zwłaszcza na początku, kiedy to przydzielano im głównie programy domowe, znane jako “homemaker programmes”. Z czasem jednak sytuacja zaczęła się zmieniać. Obecnie kobiety uczestniczą we wszystkich segmentach programowych, a radio otwiera się na różnorodne głosy i formy kobiecego przywództwa w mediach.

• Panel „Sports Radio in Ireland” skupił się na tym, jak irlandzkie radio relacjonuje i przeżywa sport. Z udziałem znanych komentatorów i reporterów sportowych, rozmowa toczyła się wokół ewolucji języka sportowego i roli dziennikarzy w budowaniu narodowych emocji. Zastanawiano się również nad wyzwaniami, takimi jak; komercjalizacją sportu, dostępem do transmisji, konkurencją podcastów i mediów społecznościowych.

W tej rozmowie wzięli udział: Tony O’Donoghue (RTE), Jacqui Hurley (RTE), Trevor Welsh (96FM & Talksport Radio), Colm Boohig (Off the Ball Newstalk), Michael McAndrew (Midwest Radio).

• Kolejny panel pokrywał “An Raidió agus an Ghaeilge”, była to dyskusja o roli języka irlandzkiego w eterze. Pokazano jak media mogą wspierać język ojczysty i kulturę Gaeltacht, z udziałem przedstawicieli RTÉ Raidió na Gaeltachta i lokalnych stacji.

W dyskusji wzięli udział: Gearóid MacDonnacha (RTÉ  RnaG), Dr. John Walsh (University of Galway), Muiris ó Fiannachta (Raidió na Life), Kaytie O’Malley (Galway Bay FM)

• Podsumowaniem konferencji był panel „The Irish Radio Industry of the Future: From Broadcast to Podcast”, z udziałem badaczy mediów, producentów i przedstawicieli regulatorów, takich jak: Cliodhna Ni Anluain (RTÉ), Ciaran Cunnigham (Radio Centre Ireland), Ruth Fitzsimmons (Bauer Media), Clare Diamond (Coimisiún na Meán)

Dyskutowano o przyszłości stacji radiowych, modelach finansowania, roli sztucznej inteligencji i rosnącej popularności podcastów. Uczestnicy panelu podkreślili też, że trzeba szkolić nowych dziennikarzy, którzy będą tworzyć treści dla radia, podcastów, mediów społecznościowych i formatów wideo.

 

Drugi dzień konferencji poświęcony był refleksji nad przyszłością i kierunkiem rozwoju radia w Irlandii. Omówiono takie kwestie, jak konkurencyjność radia w stosunku do platform streamingowych, zmiany w modelach konsumpcji mediów oraz potrzeba wprowadzania innowacji bez utraty lokalnego charakteru.

Radio – medium, które wciąż łączy

Prezentacje panelistów podczas dwóch dni pokazały, że pomimo rewolucji cyfrowej radio nadal ma znaczący wpływ. Jest to medium, które towarzyszy nam w samochodach, kuchniach i słuchawkach, a także cieszy się popularnością zarówno wśród starszego, jak i młodszego pokolenia. Ma szansę przetrwać, jeśli będzie nadążać za duchem czasu i słuchać swoich odbiorców.

Jak podkreśliła Jacqui Hurley podczas konferencji: „Musisz czerpać z tego radość, bo inaczej oni nigdy tego nie polubią”.

Głos z polskiej perspektywy

Jako przedstawiciel polskiego radia w Irlandii z wielkim zainteresowaniem słuchałam o tym, jak rozwija się lokalne dziennikarstwo i podcasting w Irlandii, jak integrują one różne społeczności i jaką rolę odgrywają w edukacji i kulturze. Wydaje się, że przed polskimi mediami w Irlandii otwierają się nowe możliwości – podcasty, lokalne reportaże, partnerstwa. Warto z nich skorzystać.

Jedno jest pewne – przyszłość radia wymaga elastyczności, odwagi i… autentycznych historii.

Na zakończenie …

Konferencja „Broadcast to Podcast 2026” nie tylko podsumowała 100 lat historii irlandzkiego radia, ale także postawiła ważne pytania: co dalej? Jak opowiadać historie, które mają znaczenie? Jakie miejsce zajmuje radio w świecie algorytmów?

Odpowiedź może być prosta: wszędzie tam, gdzie są ludzie i potrzeba prawdziwego głosu.

Tekst i zdjecia Aneta Kubicka